Hệ thống MES là gì? Tại sao MES không thể thiếu đối với doanh nghiệp sản xuất?

9 thách thức trong quản lý sản xuất

• Khó khăn trong dự báo nhu cầu về sản phẩm
• Kiểm soát hàng tồn kho thủ công 
• Lãng phí Nguyên vật liệu 
• Thiếu hụt nhóm lao động có tay nghề cao 
• Quản lý Bảo trì tài sản sản xuất
• Mở rộng kinh doanh
• Thiếu tính minh bạch của chuỗi cung ứng
• Tăng doanh thu và bán hàng
• Thích ứng với thay đổi về công nghệ

Các nhà sản xuất đã và đang tìm kiếm các giải pháp hiệu quả để giảm chi phí và tăng hiệu quả trong hoạt động của họ. Đây là những vấn đề thường gặp trong ngành sản xuất.

Xu hướng triển khai hệ thống MES và công nghệ mới

Sự phát triển của các tiêu chuẩn MES

​Trong khi MESA-11 tập trung vào các chức năng MES cốt lõi. Hiệp hội Tự động hóa Quốc tế (ISA) nhận thấy nhu cầu về thuật ngữ nhất quán và một mô hình thông tin nhất quán để xác định và tích hợp các hoạt động giữa doanh nghiệp và hệ thống điều khiển. Vì vậy họ đã phát triển ISA-95 tiêu chuẩn vào cuối những năm 90. ISA-95 đã tiêu chuẩn hoá thuật ngữ giúp giao tiếp hiệu quả giữa các bên liên quan, chẳng hạn như nhà cung cấp và nhà sản xuất, dễ dàng hơn làm giảm nguy cơ lỗi khi tích hợp địa điểm sản xuất với hệ thống kinh doanh.

​ ISA-95 xác định giao diện giữa chức năng kiểm soát và doanh nghiệp để tạo ra các cấp độ của công nghệ và quy trình kinh doanh. Một mô hình đơn giản của hệ thống phân cấp đó đặt hệ thống thực thi sản xuất ở cấp độ ba, giữa lập kế hoạch kinh doanh và hệ thống hậu cần và kiểm soát quy trình:

Cơ hội và bối cảnh

Các hệ thống điều hành sản xuất MES (hay còn gọi là hệ thống quản lý/thực thi sản xuất) đang phát triển để trở thành định hướng dịch vụ, module và kết nối. Các nhà máy thông minh dựa trên đám mây và sử dụng Internet vạn vật công nghiệp (IIoT) để thu thập và chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực. Điều này cho phép các nhà máy cải thiện hiệu quả sản xuất, xử lý bảo trì dự đoán và giảm lãng phí.

Trí tuệ nhân tạo (AI) và thực tế ảo (VR) cũng đang được sử dụng để cải thiện sản xuất. AI có thể được sử dụng để tự động hóa quy trình, dự đoán bảo trì và giảm lãng phí. VR có thể được sử dụng để mô phỏng các quy trình và xác định các cải tiến tiềm năng.

Các công nghệ này có tiềm năng cách mạng hóa ngành sản xuất và giúp các nhà sản xuất trở nên hiệu quả hơn, linh hoạt hơn và sáng tạo hơn.

Hệ thống MES là gì?

Hệ thống điều hành và thực thi sản xuất (Manufacturing Execution System – MES) là hệ thống thông tin kết nối, giám sát và kiểm soát các hệ thống sản xuất và luồng dữ liệu phức tạp trong nhà máy. Mục tiêu chính của MES là đảm bảo thực hiện hiệu quả các hoạt động sản xuất và cải thiện năng suất lao động.

Hệ thống MES giúp thu thập dữ liệu về quá trình sản xuất, hiệu suất, truy xuất nguồn gốc, quản lý nguyên liệu và công việc đang tiến hành và các hoạt động khác của nhà máy. Những dữ liệu này cho phép những người ra quyết định hiểu tình trạng sản xuất hiện tại và tối ưu hóa quy trình sản xuất tốt hơn.

Các chức năng cốt lõi của hệ thống điều hành sản xuất MES

Thiết lập lịch trình sản xuất

Phần mềm MES giúp thiết lập lịch trình sản xuất dựa trên bản kế hoạch sản xuất được nhận từ hệ thống ERP – hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp.

Quản trị hoạt động sản xuất theo thời gian thực bao gồm

Phần mềm MES kết nối với các thiết bị IoT hoặc các thiết bị SCADA để có thể thu thập các dữ liệu về thời gian hoạt động của máy chạy, máy dừng, sản lượng sản xuất…

Quản lý chất lượng

Phần mềm hệ thống MES cho phép người dùng khai báo tiêu chuẩn chất lượng của từng nguyên vật liệu/thành phẩm. Phần mềm cũng sẽ giám sát quá trình sản xuất và đưa ra cảnh báo nếu có sản phẩm không đạt tiêu chuẩn.

Quản lý truy xuất nguồn gốc

Phần mềm MES cho phép mã hóa các thông tin sản phẩm thành mã QR Code/Bar Code để dán trên các lô sản xuất. Khi cần truy xuất nguồn gốc, hệ thống sẽ cung cấp báo cáo như các nhà sản xuất, nhà cung cấp và nhà phân phối, giúp người dùng có được thông tin toàn diện xuyên suốt chuỗi cung ứng.

Thiết lập kế hoạch bảo trì

Phần mềm MES sẽ hỗ trợ lập kế hoạch bảo trì máy để từ đó giảm thời gian gián đoạn sản xuất.

Phân tích hiệu suất máy móc tổng thể (OEE – Overall Equipment Effectivenes)

Hệ thống điều hành sản xuất MES thu thập dữ liệu để đo lường hiệu suất thiết bị tổng thể của máy móc dựa vào 3 yếu tố: A-Q-P (Availability – Mức sẵn sằng, Quality – Chất lượng, Performance – Hiệu xuất) và qua đó giúp chỉ ra các vùng cơ hội để cải tiến.

Lợi ích khi ứng dụng hệ thống điều hành sản xuất MES

Hệ thống điều hành sản xuất MES mang lại cho doanh nghiệp sản xuất nhiều lợi ích thiết thực:

Tại sao hệ thống MES lại đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp sản xuất?

Đối với các doanh nghiệp sản xuất, có thể nói bộ phận sản xuất chính là bộ phận quan trọng nhất và là bộ phận cốt lõi quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp. Tuy nhiên hiện nay tại nhiều nhà máy, bộ phận sản xuất đôi khi lại không được quan tâm, đầu tư một cách đúng mới bởi người quản lý coi rằng nó không trực tiếp mang lại doanh thu cho doanh nghiệp.

Hơn thế nữa, với mức độ cạnh tranh lớn như hiện nay, việc sản xuất ngày càng phải đương đầu với nhiều khó khăn, thách thức. Nếu bạn đang hướng tới một quy trình sản xuất có tính cạnh tranh cao hơn và thông minh hơn, trong đó các quy trình phải được kiểm soát chính xác, theo thời gian và khả năng hiển thị để quản lý thực hiện hoạt động sản xuất với các hướng dẫn chính xác, dữ liệu thời gian thực; MES chính xác là những gì bạn cần.

Một cách cụ thể, doanh nghiệp sản xuất nên nghĩ tới việc ứng dụng hệ thống MES nếu bạn gặp phải vấn đề trong bất kỳ lĩnh vực nào dưới đây:

• Độ trễ của thông tin: nhận dữ liệu về hoạt động sản xuất quá muộn để đưa ra được phân tích hữu ích
• Gặp khó trong vấn đề truy xuất nguồn gốc của sản phẩm.
• Khó kiểm soát các hoạt động sản xuất.
• Quá nhiều rủi ro và quá nhiều lỗi do quy trình thủ công hoặc trên giấy.
• Thiếu một phiên bản thống nhất để kiểm soát các luồng thông tin trong nhà máy.

Phân biệt MES / ERP và các ứng dụng hiệu quả

Hầu như các nhà máy lớn đều trang bị phần mềm ERP và có nhiều lo ngại rằng hệ thống MES khi được ứng dụng vào sản xuất có thể gây ra khả năng chồng chéo chức năng với hệ thống này. Tuy nhiên, ERP thường được định hướng xây dựng kế hoạch hợp lý cho nhà máy, trong khi MES quan tâm nhiều hơn đến hoạt động vật lý.

Bản thân ERP không bao hàm thông tin rõ ràng về các quy trình và khả năng sản xuất của các thành phần riêng lẻ, do đó cần có một quy trình trung gian cần thiết để chuyển dịch kế hoạch ERP thành một thứ cụ thể có thể thực hiện được. Trước khi MES được ứng dụng vào nhà máy, quy trình này thường được thực hiện thủ công. Với MES, thông tin từ ERP liên quan đến các yêu cầu sẽ được sử dụng làm cơ sở để xây dựng quy trình sản xuất cụ thể theo từng lô sản phẩm và theo dõi sát sao quy trình này. Ở chiều ngược lại, MES cung cấp thông tin có độ chính xác cao theo thời gian thực về các hoạt động sản xuất ở nhà máy trở lại ERP. Từ đó giúp hệ thống ERP cải thiện khả năng lập kế hoạch cho lần tới.

Hệ thống điều hành sản xuất MES tập trung hoàn toàn vào khía cạnh sản xuất của một doanh nghiệp, cho phép các doanh nghiệp theo dõi, giám sát và thu thập dữ liệu chính xác về quá trình sản xuất. Các chức năng của MES không mở rộng để bao gồm các lĩnh vực như quản lý tài chính hoặc chăm sóc khách hàng.

Do đó để liên kết các thông tin về hoạt động sản xuất với các hoạt động từ bộ phận văn phòng (kinh doanh, bán hàng, mua hàng, quản lý nhân sự, chăm sóc khách hàng cũng như là tài chính kế toán) bạn cần một cần hệ thống ERP – hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp.

Giới thiệu hệ thống điều hành sản xuất SEEACT-MES của DACO

Nắm bắt được xu thế công nghệ 4.0, DACO đã nghiên cứu và xây dựng nên phần mềm SEEACT-MES - Giải pháp Điều hành & Thực thi sản xuất. Đây chính là thành quả được đúc kết từ 15 năm kinh nghiệm triển khai các giải pháp công nghệ cho hàng ngàn khách hàng doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam.

Hệ thống điều hành sản xuất SEEACT-MES mang đến cái nhìn toàn diện và sâu sắc về mọi hoạt động của nhà máy. Cụ thể, với SEEACT-MES, doanh nghiệp có thể giải quyết hầu hết các bài toán nan giải đang còn gặp phải trong quá trình quản lý và thực thi sản xuất, đồng thời thu về những lợi ích tiêu biểu như:

• Tối ưu hóa quy trình sản xuất: Nhờ vào hệ thống quản lý sản xuất MES, quy trình sản xuất được chuẩn hóa và tinh gọn, giúp các bộ phận phối hợp với nhau nhịp nhàng, xuyên suốt, nhanh chóng, giảm thiểu sai sót và tình trạng đứt gãy thông tin giữa các phòng ban.
• Giảm chi phí sản xuất: Thông qua việc tối ưu hóa quy trình sản xuất, SEEACT-MES đồng thời cũng giúp doanh nghiệp giảm các lãng phí trong sản xuất và hạn chế số lượng sản phẩm lỗi hỏng (NG), từ đó giảm đáng kể chi phí sản xuất thực tế.
• Cho phép nhà quản lý đưa ra các quyết định chính xác: Phần mềm sẽ luôn cung cấp các thông tin trực quan một cách tức thì và chính xác, nhờ vậy nhà quản lý có thể nhanh chóng đưa ra các quyết định tối ưu nhất trong quá trình vận hành sản xuất tại phân xưởng, nhà máy.
• Bảo trì, bảo dưỡng kéo dài tuổi thọ của trang thiết bị: Việc kiểm soát hoạt động sản xuất của nhà máy sẽ bao gồm cả việc hỗ trợ nhận biết tình trạng vận hành trang thiết bị, điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng xây dựng kế hoạch sử dụng, bảo trì phù hợp hơn, giữ thế chủ động nguồn lực sản xuất.
• Kiểm soát chất lượng hàng hóa: Hệ thống MES cho phép kiểm soát chất lượng từ đầu vào đến đầu ra của sản phẩm, giúp nhà sản xuất áp dụng hiệu quả các tiêu chuẩn riêng trong sản xuất một cách thuận lợi.

Chức năng của phần mềm SEEACT-MES

Tùy vào đặc thù mỗi doanh nghiệp, ngành nghề, hệ thống SEEACT-MES do DACO cung cấp đều sẽ được tinh chỉnh và thiết kế riêng sao cho phù hợp nhất với mô hình sản xuất của từng ngành sản xuất, từng nhà máy, phân xưởng, từ đó mang lại hiệu quả tối ưu nhất cho doanh nghiệp. 

Sau nhiều năm nghiên cứu chuyên sâu và triển khai ứng dụng tại hàng loạt ngành sản xuất trọng điểm như: Điện tử, cơ khí chế tạo, bao bì, đúc nhựa, dược phẩm, vật liệu xây dựng… hệ thống MES SEEACT-MES cung cấp 6 chức năng chính dưới đây:

• Quản lý kế hoạch và tạo lệnh sản xuất: Tại chức năng này, hệ thống có thể tiến hành tự động lập kế hoạch sản xuất, quản lý/tạo lệnh sản xuất, phân tích hiệu suất và hoạch định năng lực sản xuất, cùng với đó là giám sát tiến độ sản xuất theo thời gian thực.
• Quản lý hiệu suất tổng thể thiết bị (OEE): SEEACT-MES được tích hợp thiết bị IIoT kết nối với tầng sản xuất để thu thập dữ liệu một cách tự động, chính xác, tính toán OEE thời gian thực kết hợp với hệ thống điều khiển tập trung để tăng khả năng hiển thị và hiệu suất điều hành nhà máy.
• Quản lý công đoạn sản xuất/Truy xuất nguồn gốc: Tại đây cung cấp cái nhìn chi tiết về từng giai đoạn tạo nên sản phẩm qua các giai đoạn sản xuất từ nguyên liệu tới thành phẩm với sự ứng dụng của công nghệ nhận dạng Barcode/QR Code, giúp ghi nhận, truy xuất thông tin chính xác về sản phẩm, nhà cung ứng nguyên vật liệu, các thao tác làm ra sản phẩm… chỉ bằng một lần quét.
• Quản lý kho thông minh: Hệ thống MES trong sản xuất của DACO giúp quản lý kho nguyên vật liệu, kho thành phẩm – bán thành phẩm và đặc biệt là có thể quản lý tồn kho trên từng công đoạn và báo cáo trực quan, tức thì thông qua Barcode/QR Code.
• Quản lý chất lượng: Module này giúp quản lý chất lượng sản phẩm bằng cách theo dõi và kiểm soát các tiêu chuẩn chất lượng. Chức năng này cung cấp khả năng phân tích cũng như quản lý chất lượng trước – trong – sau sản xuất (IQC – PQC – OQC).
• Quản lý bảo trì, bảo dưỡng thiết bị: Như đã đề cập bên trên, một trong những chức năng tiêu biểu của SEEACT-MES chính là quản lý máy móc, thiết bị, theo dõi tình trạng các thiết bị từ nhỏ nhất đến các thiết bị hạng nặng, quy trình vận hành phức tạp. Với chức năng này, người quản lý sản xuất sẽ dễ dàng hơn khi nắm được hồ sơ thiết bị, đưa ra được kế hoạch bảo trì, bảo dưỡng kịp thời, chính xác cho nhà máy của mình.

Điểm khác biệt của SEEACT-MES so với những hệ thống điều hành sản xuất MES khác tại Việt Nam?

Hiện nay trên thị trường khá nhiều các đơn vị cung cấp hệ thống MES với nhiều tính năng và ứng dụng khác nhau. Vậy đâu là điểm khác biệt của SEEACT-MES mà có thể thu hút hàng ngàn khách hàng là doanh nghiệp Việt Nam hay ngay cả với các nền công nghiệp gồm các yêu cầu cực kì khắt khe như Nhật Bản, Hàn quốc ở đa dạng các ngành nghề đã và đang tin tưởng sử dụng hệ thống giải pháp của DACO?

SEEACT-MES là hệ thống quản lý sản xuất chuyên sâu và toàn diện #01 Việt Nam

• Là hệ thống giải pháp quản lý vận hành nhà máy theo thời gian thực, mọi lúc, mọi nơi tại từng công đoạn sản xuất: khác với cách quản lý cũ trước đây, SEEACT-MES số hóa toàn bộ quy trình sản xuất, thu thập, phân tích dữ liệu tự động và trực quan hóa tình hình sản xuất Real-Time.
• SEEACT-MES cung cấp khả năng trực quan hóa tình hình sản xuất với hệ thống báo cáo tự động, thông minh, đa chiều và được hiển thị dưới dạng biểu đồ, bảng biểu trực quan, khoa học. Khi ứng dụng hệ thống SEEACT-MES của DACO thì mọi form biểu mẫu, báo cáo cũ của doanh nghiệp sẽ không cần thay đổi.
• Mỗi hệ thống SEEACT-MES được cung cấp tới tay khách hàng là một phiên bản riêng biệt. Tùy thuộc vào đặc thù doanh nghiệp, DACO sẽ khảo sát thực tế, làm việc onsite, DEMO trực tiếp tại nhà máy để cùng khách hàng xây dựng hệ thống phù hợp, tư vấn chuẩn hóa quy trình sản xuất, giảm bớt quy trình, công đoạn không cần thiết.
• Hơn thế nữa, sau khi triển khai hệ thống MES 1 tháng, DACO sẽ cùng với doanh nghiệp cùng họp và kaizen hệ thống tránh tình trạng phần mềm đáp ứng tính năng, yêu cầu khách hàng nhưng không thể sử dụng hoặc gây nhiều khó khăn cho người vận hành.
• Mở rộng linh hoạt với kiến trúc dạng Module cho phép tuỳ chỉnh các ứng dụng hiện tại đồng thời dễ dàng phát triển các ứng dụng mới theo yêu cầu của khách hàng.
• Hệ thống SEEACT chính là nền tảng kết nối và đảm bảo dữ liệu chạy xuyên suốt bởi khả năng tích hợp dễ dàng với các hệ thống khác sẵn có của doanh nghiệp (BI, ERP, SCADA…) thông qua API để hình thành nên mô hình nhà máy thông minh Smart Factory và là bước đệm cho doanh nghiệp của bạn có thể chuyển đổi số một cách toàn diện.
• SEEACT-MES là hệ thống do chính đội ngũ IT và OT của DACO nghiên cứu và phát triển từ phần mềm đến các thiết bị phần cứng. DACO tự tin có thể đưa tới khách hàng giải pháp với chi phí tối ưu cũng như việc bảo trì bảo dưỡng hệ thống trọn đời.

​Kết luận về MES (hệ thống điều hành sản xuất)

Sự ra đời của hệ thống MES có ý nghĩa đặc biệt to lớn trong ngành sản xuất nói chung và quy trình quản lý sản xuất nói riêng. Nhờ vào MES, doanh nghiệp có thể sở hữu cho mình một hệ thống công nghệ hiện đại có tính liên kết, linh hoạt cao giúp xử lý mọi dữ liệu phức tạp ghi nhận được từ hoạt động sản xuất một cách nhanh chóng, dễ dàng. Có thể nói rằng, đây chính là điều mà bất kì một nhà máy thông minh nào cũng không thể thiếu.

Hy vọng rằng những thông tin hữu ích mà DACO cung cấp trong bài viết sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về hệ thống MES. Nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm kiếm một giải pháp quản lý sản xuất hiệu quả giúp gia tăng hiệu suất của nhà máy. Hãy liên hệ ngay qua Hotline: 0936.064.289-Mr.Vũ để được hỗ trợ và tư vấn bởi đội ngũ chuyên gia dày dặn kinh nghiệm của chúng tôi.

Xem thêm: SEEACT-DABABCHECK - Hệ thống quản lý lệnh sản xuất cho ngành đóng gói bao bì

Xem thêm: SEEACT-WORKFLOW - Hệ thống quản lý công đoạn sản xuất

Xem thêm: SEEACT-DIAS - giải pháp quản lý kho thông minh bằng QR Code/Barcode